چگونه از پایان نامه خود دفاع کنیم؟

اهمیت جلسه دفاع از پایان نامه:

اگر در آستانه اخذ تحصیلات تکمیلی هستید، حتما با اصطلاح دفاع از پایان نامه مواجه شده اید. هنگامی که پایان نامه خود را تحویل می دهید، تاریخی برای دفاع از موضوع پایان نامه مشخص می شود. و شما با حضور در این جلسه در مقابل داوران از پژوهش خود دفاع می کنید. و اگر این جلسه را به درستی مدیریت نکنید ممکن است نتایج ماه ها تلاش شما به هدر برود. در این مقاله قصد داریم به بررسی اصولی بپردازیم تا به کمک آنها بتوانید جلسه دفاع از پایان نامه خود را به خوبی پیش ببرید با شریف پیپر همراه باشید.

هدف اصلی دفاع از پایان نامه،  این است که داوران مطمئن شوند در موضوع خود تمرکز کرده اید و آن را  به خوبی درک کرده اید و سرقت ادبی اتفاق نیفتاده است و سوالاتی که از شما پرسیده می شوند، شما را به سمتی سوق می دهند که در مورد پژوهش خود به صورت انتقادی فکر کنید.

چگونه جلسه دفاع از پایان نامه را شروع کنیم؟

آشنایی با اصول فن بیان در جلسه دفاع از پایان نامه بسیار کمک کننده خواهد بود.  پس سعی کنید با این اصول آشنا شوید و قبل از دفاع آن را بارها  در برابر دوستان وخانواده تمرین کنید. در آغاز جلسه، مخاطبان توجه ویژه ای به شما دارند. پس بهتر است جلسه را با انرژی بالا آغاز کنید.

ابتدا موضوع پایان نامه خود را معرفی کرده و سپس با مستندات علمی به اهمیت موضوع خود بپردازید زیرا استناد به پژوهش های قبلی تاثیرگذارتر از نظرات شخصی شماست. اگر این مرحله به خوبی پیش برود می توانید مخاطبان را با خود همراه کنید. و بهتر است از زبان غیر رسمی خودداری کنید اما به این نکته هم توجه کنید که طبیعی به نظر برسید. پس شما باید در این جلسه  مستند، علمی و منطقی صحبت کنید.

چگونه از پایان نامه خود دفاع کنیم؟

دفاع از پایان نامه اغلب با اسلایدهای powerpoint   یا keynote   انجام می شود باید مطمئن شوید اسلاید ها از نظر ظاهر و یکپارچگی مطالب از کیفیت خوبی برخوردار باشند تیتر های پاور پوینت جذاب باشند. به تعداد اسلاید ها نیز دقت کنید زمان ارائه برای هر 10 اسلاید معمولا 20 دقیقه است پس باید طبق برنامه پیش بروید و بدانید هر مطلبی چه زمانی و به چه مدت گفته شود.

داوران پس از ارائه،  سوالاتی از شما خواهند پرسید و ممکن است با سوالات چالش برانگیز، بخواهند پژوهش شما را زیر سوال ببرند مثلا چرا این موضوع را انتخاب کرده اید یا اینکه پژوهش شما چگونه به دانش موجود کمک می کند و یا ممکن است بخواهند یافته های خود را به طور خلاصه بیان کنید. پس قبل از دفاع از پایان نامه در نظر داشته باشید لیستی از سوالات احتمالی ایجاد کنید و به آن ها پاسخ دهید.

مدت زمان دفاع از پایان نامه چقدر است؟

مدت زمان دفاع از پایان نامه به زمان اختصاص داده شده به بخش ارائه و پرسش بستگی دارد و در دانشگاه ها و رشته های مختلف متفاوت است اما به طور معمول از 45 دقیقه تا 2 ساعت و یا حتی بیشتر  نیز ممکن است طول بکشد.

در جلسه دفاع چه کسانی حضور خواهند داشت؟

تیم دفاع با توجه به قوانین هر دانشگاه ممکن است متفاوت باشد شما باید تحقیق کنید آیا استاد راهنما یا استاد مدعو می توانند حضور داشته باشند و نقش هر کدام چیست؟

تیم جلسه ی دفاع دو داور خواهد داشت یک داور خارجی که در حوزه پایان نامه ی شما تخصص دارد و یک داور داخلی که به موضوعات نزدیک  موضوع شما تخصص دارد و معمولا همه ی تصمیمات بر عهده ی داور خارجی است. و بهتر است اطلاعات بیش تری در خصوص مقالات داور خارجی به دست بیاورید.

7 نکته مهم که به دفاع از پایان نامه کمک می کند:

سوالات احتمالی را پیش بینی کنید و خود را آماده کنید

به این موضوع قبلا اشاره شد شما می توانید برای اکثر سوالات احتمالی خود را آماده کنید. پایان نامه خود را با دقت بخوانید و سوالات احتمالی هر قسمت را لیست کنید. علاوه بر این، با اطلاع از حضور داوران می توانید به تخصص علمی هر یک از داوران توجه کنید و حدس بزنید در چه زمینه هایی متمرکز خواهند بود و به عنوان یک دانشجوی فارغ التحصیل در پیش بینی سوالات ماهر باشید.

برای موفقیت لباس بپوشید

دفاع از پایان نامه شما یک رویداد رسمی است. و یک اتفاق مهم برای دانشجویان فارغ التحصیل و اساتیدی است که در طول یک فرآیند طولانی و چالش برانگیز تلاش کرده اند. در حالی که اکثر دانشگاه ها قوانین خاصی در مورد نحوه لباس پوشیدن برای آن رویداد ندارند، اما بدانید که باید طوری لباس بپوشید که انگار در یک مصاحبه شغلی یا ارائه مقاله در یک کنفرانس هستید.

جزئیات کارهای جلسه دفاع را به افراد دیگری واگذار کنید

این کار ممکن است به شما کمک کند تا قبل از دفاع از پایان نامه، با استرس خود کنار بیایید و مسئولیت های کوچکتر اما مهم دفاع از پایان نامه خود را خیلی زودتر از موعد مقرر به کسی بسپارید. این شخص مورد اعتماد می تواند مسئول آماده سازی اتاق روز دفاع، تنظیم تجهیزات برای ارائه یا تهیه و توزیع جزوات باشد.

یک برنامه پشتیبان داشته باشید

تکنولوژی غیر قابل پیش بینی است. هیچ تضمینی وجود ندارد که ارائه پاورپوینت شما اصلاً کار کند یا به شکلی که قرار است روی صفحه نمایش بزرگ باشد به نظر برسد. حتماً برای این مواقع برنامه B داشته باشید. وقتی فن آوری شکست می خورد، جزوه ها می توانند کمک کنند. 

وقتی جواب را نمی دانید چه کاری انجام دهید

یکی از ترسناک‌ترین جنبه‌های دفاع، امکان پرسیدن سوالی است که نمی‌توانید به آن پاسخ دهید. در حالی که می توانید برای برخی از سؤالات آماده شوید، هرگز نمی توانید دقیقاً بدانید که داوران چه خواهند پرسید. همیشه شکاف هایی در دانش شما وجود خواهد داشت. اما دفاع از پایان نامه شما در مورد کامل بودن و دانستن همه چیز نیست، بلکه به نحوه برخورد شما با موقعیت های چالش برانگیز است. از شما انتظار نمی رود که همه چیز را بدانید.

در این خصوص جیمز هایتون در وبلاگ خود نوشته که داوران گاهی حتی از روی کنجکاوی یا به این دلیل که می خواهند ببینند شما چگونه فکر می کنید، سؤالاتی را می پرسند که پاسخ آنها را نمی دانید. در حالی که گاهی اوقات گفتن «نمی‌دانم» خوب است،  اما او توصیه می‌کند چیزی مانند «نمی‌دانم، اما فکر می‌کنم  اینگونه باید باشد […] به فلان دلیل » گفته شود. این نشان می دهد که شما توانایی تفکر به عنوان یک دانشگاهی را دارید.  

یک نسخه چاپ شده از پایان نامه را همراه خود داشته باشید

 قسمت های مهم، نقل قول ها و نکات مهمی که عینا باید ذکر شوند و یا امکان رجوع به آن ها زیاد است را علامت گذای کنید تا دسترسی به آن ها راحت تر باشد. هم چنین هنگام مکث یا کاهش استرس هم می توانید لحظاتی به پایان نامه رجوع کنید. 

جمع بندی:  در این مقاله سعی کردیم به بررسی نکات مهم جلسه دفاع بپردازیم امیدواریم با رعایت این نکات با آمادگی کامل در جلسه دفاع خود حاضر شوید.