راهنمای کامل نگارش پایان نامه

پایان نامه چیست؟

یک گزارش یا تحقیق می باشد که دانشجوها راجع به یک موضوع بخصوص در ارتباط با گرایش تحصیلی که دارند ، برای دریافت نمودن گواهی پایان تحصیل انجام می دهند. موضوع  نگارش پایان نامه علاوه بر این که نبایست تکراری باشد بلکه باید موضوعات جدید را مورد هدف قرار دهد. پس هر دانشجو مسئولیت  نگارش پایان نامه  با موضوع و محتوای نو و جدید را داراست. تعداد زیادی از متون از واژه پایان‌نامه برای نوشتار پایان دوره کارشناسی یا کارشناسی ارشد و همچنین از کلمه «تز» یا «رساله» برای نوشتار پایان دوره دکتری استفاده می‌ کنند.

تفاوت تز و رساله دکتری با پایان نامه

وجه تمایز «تز» و «رساله دکتری» با پایان‌نامه دوره لیسانس یا فوق لیسانس چیست؟ به روز بودن تحقیقات صورت گرفته علت این وجه تمایز می باشد. اگر بخواهیم به شکل دیگری بیان کنیم پایان‌نامه دوره کارشناسی یا کارشناسی ارشد گاهی می‌تواند ارائه نتایج پژوهشی توسعه گونه در مطالعات و تحقیقاتی باشد که در گذشته انجام شده اند. اما «تز» یا «رساله» حتما می بایست نتایج حاصل از پژوهش ایده‌ای نوین باشد یا محتوایی باشد حاوی راه حل برای حل مشکلاتی که در گذشته حل نشده اند. در پایان نامه، دانشجو سوالی یا موضوعی را بررسی می­ کند و با تجزیه و تحلیل یا علم تجربی یا آزمایشی به آن پاسخ می دهد. پس پایان نامه باید دارای یک سری مشخصه و ویژگی­ باشد که آن را از نظر استادهای راهنما و مشاور و سپس نزد داوران مقبول و مورد پسند سازد.

موضوع نگارش پایان نامه

اولین اقدام پیش از نگارش پایان­ نامه، انتخاب نمودن موضوع پایان نامه می باشد. تحقیق و نوشتن پایان نامه پروژه ای عظیم و گسترده می باشد که چند ماه به طول می انجامد و انجام دادن آن محتاج به نظم و انضباط است.  بنابراین فرد بایستی علاقه زیادی به موضوع پایان نامه داشته باشد. برای شروع شاید بهترین راهکار   این باشد که شخص به دنبال یک سوال جالب باشد.

بیانیه پایان‌نامه

نگارش پایان نامه بایستی  محتوی یک ایده اصلی باشد. محتوای یک پایان نامه در یک یا دو جمله و روی ایده ی اصلی پایان نامه تمرکز می نماید و معین کننده ی هدف اصلی مقاله است. می بایست که بیانیه، عنوان مقاله را در بر بگیرد. و به خواننده اینکه که مقاله یا پایان نامه در مورد چه چیزی است را اعلام کند و عقیده نویسنده در مورد موضوع نوشته شده  برای خواننده قابل فهم باشد.

نگارش چکیده پایان نامه

پس از اتمام قسمت عنوان پایان­ نامه، چکیده پایان نامه حائز اهمیت می باشد. به این خاطر که چکیده باعث علاقمند شدن خواننده به مطالعه نمودن پایان نامه می گردد. چکیده بایستی مضاف بر مختصر بودن و کوتاه بودن به بعضی از پرسش های اصلی که در ذهن خوانندگان شکل می گیرد پاسخ بدهد.  

فهرست­ ها

پس از نگارش چکیده نوبت به قسمت های دیگری مثل فهرست نشانه ها و علایم، جدول ها، اشکال و غیره می رسد. توجه داشته باشید که در فهرست­ ها صفحه های نخست پایان­ نامه مثلا تشکر و خلاصه و غیره ذکر نمی گردند. در نظر داشته باشیدکه عناوین  در فهرست باید دقیقا با عناوین خود متن مشابه باشند.

نگارش پایان‌نامه

بعد از طرح پژوهشی نوبت به نگارش پایان‌نامه است که آن هم قواعد مختص به خودش را دارد. بهتر است پیش از نوشتن پایان‌نامه  محتوی های نحوه نگارش پایان‌نامه دانشگاه خود را بخوانید  و بر حسب آن پایان‌نامه‌تان را تنظیم کنید. هر پایان‌نامه شامل فصل‌های زیر است:

فصل اول (مقدمه و بیان مسئله):

جذاب بودن مقدمه در نگارش پایان نامه تاثیر بسیاری در جذب خواننده دارد. اهتمام بورزید به وسیله ی جمله های وزین قسمت‌های مختلف پایان‌نامه را به خوانندگان معرفی نموده و سپس تاریخچه مختصری از موضوع را ارائه نمایید.

فصل دوم (پیشینه تحقیق)

در این قسمت از نگارش پایان نامه درباره تحقیقاتی که در گذشته صورت گرفته اند و یا راجع به سابقه مطالعاتی موضوع و آخرین تئوری‌ها توضیحاتی ارائه دهید و با بازبینی منابع موجود و جدیدترین پژوهش‌های انجام‌شده به کارایی و ضرورت انجام پایان‌نامه خود اقدام کنید.

فصل سوم (روش تحقیق) در نگارش پایان نامه

برگزیدن روش تحقیق اصولی و حرفه‌ای به نگارش پایان‌نامه قوی منتهی می گردد و محصول آن یافتن بهترین نتایج بهترین شکل و صورت ممکن خواهد بود. به طور معمول در این فصل متغیرهای پژوهش را معرفی می نمایند؛ متغیرهایی که مرتبط با اهداف تحقیق انتخاب و اندازه‌گیری می شوند.

   فصل چهارم (نتیجه‌گیری)

مرحله بعدی نگارش پایان نامه، این فصل یعنی فصل نتیجه‌گیری، ماحصل همه آزمایش‌ها، معادلات و سنجش‌هاست. در این فصل به پرسش‌های پژوهش پاسخ داده می گردد و همه این یافته‌ها در قالب جدول، نمودار یا تصاویر و با شرح جزئیات بدون این‌که تفسیر شوند، به نمایش درمی‌آیند و مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار می‌گیرند.

   فصل پنجم

 این فصل در نگارش پایان نامه به تفسیر دقیق و بررسی مباحث و پیشنهادهای مطرح‌شده درباره موضوع پایان‌نامه اختصاص داده شده است. بنابراین ابتدا به صورت اجمالی موضوع را مطرح نمایید و خلاصه‌ای از فصول مختلف ارائه کنید. در پایان، به تحلیل نتایج به دست‌آمده بپردازید و اگر که پیشنهادی برای حل موضوع دارید مطرح فرمایید.

  پیوست‌ها

 این بخش در نگارش پایان نامه برای داده‌های غیرضروری در نظر گرفته می شوند که مرتبط با برنامه‌های نرم‌افزاری و معادلات محاسباتی مورد استفاده می باشد تا حجم محتوای اصلی را پر نکنند.

  جداول و نمودارها در نگارش پایان نامه

در این قسمت از نگارش پایان نامه می بایست که جداول و نمودارهای مربوط به هر قسمت متن را به همراه عنوان مربوطه ارائه نمایید. فراموش نشود که جدول‌ها و نمودارها در متن باید شماره‌گذاری بشوند.

فهرست منابع و ماخذ

مراجع و منابعی که در نگارش پایان‌نامه از آن ها بهره گرفته شده است، باید در انتهای پایان‌نامه به طور کامل معرفی شوند.

دفاع از پایان‌نامه

دفاع از پایان‌نامه غول مرحله آخر است؛ دانشجویان پس از فراغت از نوشتن پایان‌نامه با تایید استاد راهنما و مشاور روز دفاع را تعیین نموده و به مدیرگروه مربوطه اعلام می‌کنند. پس از این که تاریخ توسط مدیر گروه به صورت قطعی تعیین شد، نوبت به این مرحله می رسد که فرد خود را برای روز دفاع آماده کند.